Za ten wpis odpowiedzialny znowu jest Hubert Kozieł, który na swoim blogu napisał był o Mickiewiczu:

Mickiewicz, przedstawiany dzisiaj w szkołach jako nudziarz piszący jakieś bukoliczne pierdoły o „dzięcielinie”, był za życia uznawany za supergwiazdę o międzynarodowym uznaniu. To również człowiek, który organizował polską siłę zbrojną u boku Mazziniego w Rzymie i pod tureckimi skrzydłami w czasie wojny krymskiej.

No właśnie. „Dzięcielina”, czyli odwołanie do „Pana Tadeusza”, sielsko-anielskiej wizji życia w dworku szlacheckim na Litwie w okresie między upadkiem Rzeczypospolitej, a kampanią 1812 roku. Przerabiamy to w szkołach cierpiąc niewymownie, gdy doszukujemy się co autor myślał, kiedy pisał.

7585

Oglądając świetną, a z czasem coraz lepszą, filmową interpretację dzieła przez Andrzeja Wajdę zauważyłem, że scena bitwy znakomicie pokazuje rolę, znaczenie strzelca wyborowego i działań dywersyjnych w starciu z regularną armią. Szlachta litewska w walce z Rosjanami nie miała szans. Każda salwa ich dziesiątkowała. To Tadeusz celnym strzałem eliminując jednego z żołnierzy uświadomił Rykowowi i Płutowi, że sami są zagrożeni i zmusił do negocjacji, których wynikiem był pojedynek. Ostatecznie zwalenie przez szlachtę gołębnika na moskiewskie szeregi rozbiło szyk wroga i przechyliło szalę zwycięstwa.



Zainspirowany przez Huberta, analizując dalej zrozumiałem, że scena ta w poemacie nie jest zwykłym literackim opisem rąbaniny, ale… precyzyjną instrukcją walki pospolitego ruszenia z regularnym wojskiem rosyjskim, wskazaniem co jest siłą moskali (dyscyplina, dowodzenie i szyk) i co stanowi ich słabość (brak morale, niezdolność do walki bez dowództwa i po rozbiciu szyku), opisem, czego unikać (ataku frontalnego wręcz, negocjacji, rycerskich metod rozwiązywania sporów) i na co uważać (rozejm Rosjanie wykorzystują do wyeliminowania tych, którzy najbardziej im zagrażają). Podkreślenie znaczenia precyzyjnego ostrzału z dystansu (strzelec wyborowy, snajper) i masowych uderzeń dywersyjnych rozbijających szyk i eliminujących dowództwo.
W 1939 roku Finowie walczyli tak, jakby trzymali się tej instrukcji.

adam-mickiewicz-pan-tadeusz

Ale czy na tym koniec? Bynajmniej. Dokładnie taki charakter – zbeletryzowanej, literackiej instrukcji – ma cały poemat. Jest to instrukcja budowy konspiracji, podtrzymywania nastrojów patriotycznych, przygotowań do powstania z jednoczesnym wskazaniem, co może stworzyć zagrożenie dla powodzenia planu i jakim niebezpieczeństwem jest przedwczesny wybuch powstania.

Mickiewicz nie pisał wspomnień, ani narodowej sielanki. To był materiał szkoleniowy, zawierający także elementy programu politycznego, który właśnie dlatego miał „trafić pod strzechy”, według słów samego Mistrza.

Otagowane:  

  • RSS
0 Flares Twitter 0 Facebook 0 0 Flares ×